فاکتورهای اساسی در تیر اندازی
یادگیری ورزش تیراندازی مستلزم بهبود و تقویت و ضعیت فیزیکی بدن ،فراگیری مهارتها و روشهای تکنیکی ،توانایی انطباق با شرایط محیطی و همچنین آمادگی روحی و روانی می باشد. اگر چه این عوامل در رشته های ورزشی دیگر مشترک هستند،ولیکن تمرین آنها در ورزش تیر اندازی از اهمیت خاصی بر خوردار بوده و بایستی با برنامه ریزی منظم و دقیق نسبت به تقویت هر یک ازاین فاکتورها تلاش جدی و موثربه عمل آید. این عوامل عبارتند از :
1-آمادگی جسمانی
2-آمادگی تکنیکی
3-آمادگی تاکتیکی
4-آمادگی روانی
1-آمادگی جسمانی
یکی از مهمترین بخش های تمرینی در رشته ورزشی تیر اندازی ،آمادگی جسمانی است که زمینه ساز دستیابی به اجراها و مهارتهای تیر اندازی به شمار می رود. هدف آمادگی جسمانی توسعه و افزایش قابلیتهای عملی تیر اندازان می باشد.آمادگی جسمانی اولین مرحله پیشرفت تیر انداز بوده و موفقیت های بعدی او بر اساس آمادگی جسمانی عمومی در کنار دیگر عوامل به دست می آید. هر چه زمان بیشتری به آمادگی جسمانی عمومی در برنامه تمرینات اختصاص یابد اجراها و مهارتهای تیر اندازی بهتر خواهد بود.
بهترین ورزشها برای تیر اندازی ،ورزشهایی هستندکه باعث افزایش استقامت قلبی-تنفسی، تعادل و آمادگی جسمانی گردد. لذا مربیان باید در برنامه تمرینی خود با توجه به نیاز های مورد نظر، ورزشهای مختلف از قبیل:دویدن ،شنا کردن،کوه پیمایی،دوچرخه سواری، تمرینات کششی، کار با وزنه و تمرینات تعادلی و...را در برنامه آمادگی جسمانی تیر اندازان مد نظر قرار دهند.
2-آمادگی تکنیکی:
بدون شک بکار گیری اصول تکنیکی و روشهای فنی یکی از موثرترین راههای موفقیت در تیراندازی است که تیراندازان به تناسب فراوانی سطح تمرینات به این مهارتها دست می یابند. برای یادگیری مهارتهای تکنیکی در تیر اندازی، روشهای منظم و سیستماتیکی فراهم شده تا تیرانداز بتواند بصورت برنامه ریزی شده با جز ئیات کار آشنا شده و در تعامل و تطبیق حرکات، آنها را به صورت یک مهارت درآورد اجرای تکنیکها در تیراندازی با تپانچه و تفنگ متفاوت بوده و در بخشهای جداگانه برای هر یک، توضیحات لازم آورده شده است.
آمادگی تکنیکی شامل موارد زیر می باشد:
الف- حالت گیری
ب- نگهداری سلاح
ج- تنفس
د- تطبیق عناصر دید
ه – رها کردن ماشه
و- عملیات تکمیلی
عوامل تاکتیکی :
1 – شرایط جوی :
الف – دمای محیط (گرما و سرما)
ب – شدت باد (استفاده از بادنما)
ج – بارندگی
و – نور آفتاب
ه – سراب (که بر اثر اختلاف سطح زمین و حرکت گرما به سمت بالا موجب تزلزل دید می گردد)
2 – شرایط محیطی :
الف – ارتفاع جغرافیایی محل تمرین و مسابقه
ب – وضعیت روشنایی و نور محل تیراندازی
ج – سیستم های مورد استفاده در سالن
د – سطح رقابت تیراندازان
ه – تماشاگران
3 – شرایط ویژه فردی :
الف – استفاده از زمان
ب – کاربردهای تکنیکی
ج – سطح تمرینات
د – استفاده از تجهیزات
4 – آمادگی روانی :
بین عملکرد روانی ومهارتهای عملی تیراندازان رابطه زیادی وجود دارد. بنابراین موفقیت یا عدم موفقیت یک تیرانداز به تواناییهای اجرایی مانند تکنیک و مهارت های کلیدی همراه با آمادگی های روانی مانند اطمینان، تمرکز فکر وکنترل هیجان بستگی دارد .
رابطه بین جنبه های جسمانی و روانی در تیراندازی اغلب درباره مهارتهای روانی، یعنی مهارتهای موثر در وظایف دشوار از قبیل رها کردن ماشه بصورت غیر ارادی ، تنفسی وکنترل ضربان قلب بیشتر از مهارتهای جسمانی سخن می گویند . در در حقیقت تیر اندازان کار آزموده اذعان دارند که بهره گیری از یک عملکرد روانی خوب درصد بالایی از موفقیت را تضمین می کند . به همین دلیل تیراندازان برجسته و صاحب نام بر یکنواختی در کارها ثبات در اجرای تکنیکها ، تصمیم گیری سریع و دقیق و آرامش به عنوان مهمترین سرمایه های یک تیرانداز خوب تأکید می کنند . بدون تردید عملکردهای روانی مثبت تیراندازان در رشته های مختلف تیراندازی از اهمیت بسزایی برخوردار بوده و باید به عنوان بخش مهمی در تمرینات گنجانده شود .
در واقع مهارتهای روانی نیز همانند مهارتهای جسمانی قابل گسترش هستند . تیراندازان خوب دارای مجموعه کاملی از مهارتهای روانی نیستند ، بلکه آنان توانایی خود را در زمینه تمرکز فکر ، آرام سازی در شرایط فشار ، حفظ اطمینان و اعتماد بنفس و برقراری ارتباط با مربی، به طور منظم ومکرر تمرین می کنند وچون این ویژگی ها در واقع همان مهارتهای روانی هستند ، لذا اگر همانند مهارتهای جسمانی و روانی برای کسب موفقیت در تیراندازی لازم باشد . وقتی که درباره مهمترین ویژگیهای یک تیرانداز خوب بحث کردیم ، نوع این ترکیب نیز مشخص خواهد شد .